| امروز شنبه, ۲۸ مهر , ۱۳۹۷ |
سرخط خبرها:

عضو هیئت علمی دانشگاه قم تبیین کرد:


نقد مارکسیسم شهید صدر زمانی ارائه شد که لیبرالیسم از پاسخ عاجز بود

علی سعیدی گفت: شهید صدر در شرایطی مبانی فلسفی و تاریخی و علمی و اخلاقی مارکسیسم را تا انتزاعی‌ترین سطح نقد و رد کرد که متفکران نظام سرمایه‌داری نتوانسته‌ بودند پاسخ انتقادهای بنیان‌برافکن مارکس را بدهند.

به گزارش پایگاه خبری ـ تحلیلی طلیعه به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، چهارمین جلسه از سلسله نشست‌های آشنایی با آرا و اندیشه‌های علامه شهید سیدمحمدباقر صدر به همت انجمن علمی تحول در علوم انسانی، در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.
در این نشست علی سعیدی، عضو هیات علمی دانشگاه قم، «حکمرانی عادلانه در نظریه اقتصادی شهید صدر» را مورد بررسی قرار داد.
علی سعیدی در ابتدای نشست با اشاره به ویژگی‌های اندیشه شهید صدر، بیان کرد: اندیشه شهیدصدر سه ویژگی اساسی دارد که عبارتند از جامعیت، عمق و استقلال فکری. نگاه شهید صدر تنها به جامعه و منطقه و حتی جهان اسلام آن روز نبود، بلکه او در اندیشۀ کل بشریت و حل مشکل انسان بود. به اعتقاد شهید صدر، مهم‌ترین دغدغه انسان‌ در زندگی اجتماعی، دست‌یافتن به برنامه‌ای است که انسان را به سعادت برساند و این برنامه، نظام اجتماعی و اقتصادی را شکل می‌دهد.
وی افزود: شهید صدر توانسته بود از سطح روبنایی مطالعات و اندیشه‌ها در حوزه‌های مختلف علمی فراتر رود و با دستیابی به لایه‌های مبنایی و عمیق فکری، در حوزه‌های مختلف علمی چون فقه، اصول، اقتصاد، جامعه‌شناسی، منطق و فلسفه حرف تازه و نو بزند و مرزهای دانش را جابه‌جا کند.
عمق نظر شهید ‌صدر باعث شد که او با جریان‌های غالب فکری آن روز یعنی مارکسیسم و سرمایه‌داری وارد مبارزه رودرو شده و ضمن نقد مبنایی آن دو مکتب از موضع استقلال فکری، توانست بنایی باشکوه از مکتب اسلام را طرح‌ریزی کند و آن را تا لایه‌های روبنایی نظام اجتماعی و اقتصادی پیش بیاورد.
سعیدی در ادامه خطاب به دانشجویان گفت: در نظام آموزشی فعلی تصور بر این است که اگر بخواهیم در حوزه‌های مختلف صاحب‌نظر شویم باید در رشته‌های مختلف تحصیل کنیم و صرفاً با خواندن و حفظ‌ کردن مجموعۀ متکثری از مطالب، می‌توانیم به نظریه‌پردازی در آن حوزه‌ها دست یابیم. درحالی‌که کسانی می‌توانند حرف‌های جدید در مرزهای دانش بزنند که توانسته باشند به عمق و مبنای نظری دست پیدا کرده باشند و این جز با تفکر و تعمق حاصل نمی‌شود و شهید صدر از این موهبت بهره‌مند بود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه قم خاطر نشان کرد: شهید صدر در شرایطی مبانی فلسفی و تاریخی و علمی و اخلاقی مارکسیسم را تا انتزاعی‌ترین سطح نقد و رد کرد که متفکران نظام سرمایه‌داری نتوانسته‌ بودند پاسخ انتقادهای بنیان‌برافکن مارکس را بدهند و لذا جریان نظام سرمایه‌داری در مواجهه با مارکسیسم با تغییر میدان بازی و پناه‌بردن به سراغ ریاضیات، خود را از معرض اتهامات مارکس پنهان کردند. البته شهید صدر نظام سرمایه‌داری را نیز از موضعی متفاوت از رویکرد مارکسیستی نقد کرد و بنیان‌های اقتصاد اسلامی را بنا نهاد.
سعیدی با اشاره به این نکته که مساله اصلی در علم اقتصاد، توزیع و تخصیص منابع و امکانات و مواهب در میان جامعه یا همان حکمرانی عادلانه است گفت: هر کدام از مکاتب اقتصادی پاسخ‌های متفاوتی را به این مساله ارائه داده‌اند که مبتنی‌بر نوع نگاه آنها به مقولۀ عدالت است. مفاهیمی چون کارایی و بهینگی در اقتصاد متعارف نیز به نوعی بیانگر ارزش‌گذاری اخلاقی تخصیص‌های اقتصادی است و اساساً طرح نگاه علمی و تفکیک حوزه‌های هنجاری از آن توسط طرفداران آن، افسانه‌ای بیش نیست.
عضو هیأت علمی دانشگاه قم در ادامه با بیان اینکه شهید صدر با بشری‌دانستن مکاتب مارکسیسم و سرمایه‌داری، این دو مکتب را علی‌رغم تفاوت‌های ظاهری بسیار، دارای اشتراکات مبنایی فراوان به‌ویژه در نگاه مادی به عالم و نفی ربوبیت الهی می‌دانست تصریح کرد: برخلاف رویکردهای سکولار که با روش تکوین، به جعل یک مبنا برای عدالت می‌پردازند و سپس آن را در سطوح مختلف تسری می‌دهند، در رویکرد اسلامی متفکر با رجوع به منابع دینی تلاش می‌کند معیار عدالت را در هر موضوع به‌طور جداگانه کشف کند.
وی افزود: در نگاه اسلامی، دین مجموعه‌ای از آموزه‌های وحیانی است که ناظر به حوزه‌های مختلف زندگی ما حکمت‌هایی را مطرح کرده و وظیفۀ ما این است که به‌اندازۀ فهم و نیاز خود از آن بهره ببریم. پس در نگاه دینی کار ما نه جعل مبنا که کشف مبناست و آن هم از طریق اجتهاد در متون و نصوص دینی به دست می‌آید.
سعیدی در جمع‌بندی مباحث خود با تأکید بر اینکه شهید صدر در مساله حکمرانی عادلانه، یافتن ملاک عدالت را به اجتهاد فقیه در هر موضوع وابسته می‌دانست گفت: با این نگاه تفکیک حوزه‌های فقاهت و کارشناسی بی‌معناست و می‌توان گفت که هر دستگاه کارشناسی، چارچوب فقهی خاص خود را دارد و این چارچوب فقهی ممکن است مبتنی‌بر فقه لیبرالیسم یا سوسیالیسم یا اسلام باشد.
گفتنی است، سلسله‌ نشست‌های آشنایی با آرا و اندیشه‌های شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر به همت انجمن علمی تحول در علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها، پژوهشگاه تخصصی شهید صدر و انتشارات به‌نشر برگزار می‌شود.
اختتامیه این سلسله نشست‌ها دوشنبه ٢۴ اردیبهشت و با حضور اندیشمندانی چون دکتر رافائل مائوریلو (شرق‌شناس و صدرپژوه ایتالیایی)، دکتر ژولین پلیسیه (اقتصاددان فرانسوی و مترجم شماری آز آثار شهید صدر به زبان فرانسوی)، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی (استاد سطوح عالی حزه علمیه خراسان و رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی) و دکتر زهرا حائری (از شاگردان شهیده بنت‌الهدی صدر) برگزار می‌شود.
همچنین از جدیدترین ترجمه آثار شهید صدر در این همایش رونمایی خواهد شد. در حاشیه این همایش نیز نمایشگاه آثار شهید صدر بر پا شده و علاقه‌مندان می‌‌توانند آثار شهید صدر را با تخفیف ویژه همایش دریافت کنند.
انتهای پیام/

کد خبر : 67663
تاريخ ثبت خبر : ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷
ساعت بارگزاری خبر : ۱۰:۰۳
برچسب‌ها, , ,

دیدگاه شما

( الزامي ) (الزامي)