| امروز چهارشنبه, ۲۸ آذر , ۱۳۹۷ |
سرخط خبرها:


تشریح تحولات مفهومی ربا، بهره و بانک طی پنجاه سال در جوامع اسلامی

حجت الاسلام سید عباس موسویان استاد اقتصاد اسلامی با بیان اینکه تلاش ها پس از انقلاب باعث تحولات مفهومی و کارکردی در نهادهایی چون ربا، بهره، بانک و معاملات بانکی شد، گفت: در نظام سرمایه‌داری وابسته به اعتبار، نرخ بهره عرضه و تقاضای فعالیت‌های اقتصادی را با یکدیگر برابر می‌ کند.

به گزارش پایگاه خبری – تحلیلی طلیعه به نقل از شبستان،‌ ششمین پیش نشست همایش ملی «نقش انقلاب اسلامی در تأسیس و توسعه علوم انسانی» با موضوع «تحولات مفهومی ربا، بهره و بانک در پنجاه سال اخیر در جوامع اسلامی» توسط گروه سیاست با همکاری گروه اقتصاد پژوهشگاه و با ارائه استاد سید عباس موسویان در قم برگزار شد.

حجت‌الاسلام «سید عباس موسویان» در این نشست که صبح روز دوشنبه، ۲۸ آبان برگزار شد، گفت: از زمانی که صنعت بانکداری وارد جوامع اسلامی شد، مشروعیت ماهیت، اهداف و معاملات نهاد بانک همواره موردبحث جدی فقها و متفکرین اسلامی بوده است.

عضو هیئت‌علمی گروه اقتصاد پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه افزود: اندیشه‌ورزان مسلمان از یک‌سو می‌دیدند که نهاد بانک با تجهیز پس‌اندازهای ریزودرشت و تبدیل آن‌ها به سرمایه‌های مولد، باعث رشد و شکوفایی اقتصاد شده و اشتغال و درآمد برای مردم به ارمغان می‌آورد؛ از سوی دیگر به نظر می‌رسید که اغلب معامله‌‌های بانک‌ها بر قرض با بهره مبتنی است که از دیدگاه فقه اسلامی ربا محسوب ‌شده و جزو گناهان کبیره است.

وی بابیان اینکه طی دهه‌های اخیر به‌ویژه بعد از پیروزی انقلاب ایران تلاش‌های زیادی برای رفع این تناقض صورت گرفت، ابراز کرد: تلاش‌های صورت گرفته پس از انقلاب باعث تحولات مفهومی و کارکردی در نهادهایی چون ربا، بهره، بانک و معاملات بانکی شد.

این استاد اقتصاد اسلامی تصریح کرد: برخی از متفکران مسلمان در مواجهه با نهاد بانک و پدیده بهره تلاش کردند تا نشان دهند که ربای محرم در اسلام به لحاظ مفهومی، با بهره در ادبیات اقتصاد سرمایه‌داری تفاوت کلیدی دارد. و نتیجه می‌گیرند که نظام بانکداری غربی ربوی محسوب نمی‌شود.

موسویان ابراز کرد: این دیدگاه به شیوه‌های مختلفی مطرح شده است که می‌توان در دو دوره قبل از تجربه بانکداری بدون ربا و بعدازآن تقسیم کرد. در دوره نخست به دلایلی چون اختصاص ربا به ربای جاهلی یا اختصاص ربا به قرض‌های مصرفی و یا اختصاص ربا به بهره‌های فاحش استناد می‌کردند که پاسخ آن‌ها در کلمات محققان و متفکران اسلامی داده‌شده و در متون مرجع موجود است. اما در دوره بعد از تجربه بانکداری بدون ربا دیدگاه توجیه بهره بانکی در قالب مباحث جدیدی در عرصه بانکداری تجاری و مرکزی مطرح است که در ادامه به دو مورد از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود.


عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در تبیین ضرورت تفکیک بین بهره طبیعی و بهره قراردادی، افزود: برخی از محققان با تفکیک مفهوم «بهره طبیعی» و «بهره قراردادی»، ربای محرم در اسلام را با دو استدلال محدود به بهره قراردادی می‌نمایند.

وی تأکید کرد: یک اینکه بدون وجود نرخ بهره، که ارزش درآمد حاضر را در قبال درآمد آتی مشخص می‌کند، تنزیل درآمدهای آتی به ارزش فعلی امکان‌پذیر نیست. بنابراین، تعیین قیمت کالاها در زندگی اقتصادی متوقف بر وجود نرخ بهره است. در نظام سرمایه‌داری وابسته به اعتبار، نرخ بهره است که عرضه و تقاضای فعالیت‌های اقتصادی را با یکدیگر برابر می‌سازد.
موسویان در پایان بیان کرد: بهره قراردادی، درآمدی است که صاحب سرمایه در قراردادهای رسمی و حقوقی، در قبال قرار دادن سرمایه کالایی یا نقدی خود در اختیار دیگران مطالبه می‌کند. اما بهره طبیعی بر مبنای ارزش‌گذاری جامعه برای یک واحد درآمد حاضر در مقابل همان مقدار درآمد آتی (معمولاً یک سال بعد)، با این فرض که حصول درآمد در آینده، قطعی و بدون هر نوع خطری باشد، تعیین می‌شود. این تفاوت در ارزش که تنها به دلیل گذشت زمان ایجاد می‌‌شود و در زندگی اقتصادی حال را به آینده پیوند می‌دهد، بهره طبیعی نام دارد

در همین راستا نیز «همایش ملی نقش انقلاب اسلامی در تأسیس و توسعه علوم انسانی» هم‌زمان با چهلمین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران بهمن‌ماه سال جاری در شهر مقدس قم برگزار می‌شود.

انتهای پیام/

کد خبر : 78607
تاريخ ثبت خبر : ۲۹ آبان ۱۳۹۷
ساعت بارگزاری خبر : ۱۱:۰۵
برچسب‌ها, ,

دیدگاه شما

( الزامي ) (الزامي)