| امروز سه شنبه, ۲۴ مهر , ۱۳۹۷ |
سرخط خبرها:

سرویس مقالات »

چرا باید به علوم انسانی توجه ویژه کرد؟

علوم انسانی در زمان حاضر، شأن خود را در جامعه ما ندارد و نسبت به علوم پزشكی، علوم مهندسی و علوم پايه از رونق بسيار كمتری برخوردار است؛ درحالی‌که...

هندسه فرهنگی تمدن اسلامی در قرآن

پایان‌نامه کارشناسی ارشد «هندسه فرهنگی تمدن اسلامی در قرآن» توسط کامران ملایی نگاشته و محمد شعبانپور، استاد راهنما و عبدالقادر پریز، استاد مشاور این رساله در دانشگاه علامه طباطبائی بودند.

موضوع‌شناسی ربا در اقتصاد اسلامی

پایان‌نامه کارشناسی ارشد «موضوع‌شناسی ربا در اقتصاد اسلامی» توسط محمدامیر نوری نگاشته و آیت الله سیدمحمد موسوی بجنوردی، استاد راهنما و تقی ابراهیمی، استاد مشاور این رساله در دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری...

نقش مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری در کاربردی کردن علوم انسانی

پایان‌نامه کارشناسی ارشد «توسعه مدل‌سازی قدرت بازار» توسط ملیکا کیاشمشکی نگاشته و هدی محسنی، استاد راهنما و پروین احمدی، استاد مشاور این رساله در دانشگاه الزهرا(س) بودند.
بنیامین، اسپینوزا و مسئله‌ی هنر جمعی
این یادداشت تلاشی است برای فهم یکی از کارکردهای هنر برای زندگی و به‌تبع آن سیاست جمعی. والتر بنیامین در مقاله‌‌ی مشهور «اثر هنری در عصر بازتولیدپذیری تکنیکی آن» به مسئله‌‌ی کارکرد هنر برای سیاست پرداخته و هنر را به بدن‌‌ها و «مصرف جمعی»...
۲۸ شهریور, ۱۳۹۳
طول و عرض علوم انسانی
میان‌رشته‌ای نشان داد که پدیده‌های اجتماعی ذوابعادند و شناخت آن‌ها نیز، نیازمند نگاه ذوابعاد است. در این راستا می‌توان پرسید: شناخت پدیده‌ها از منظر اسلامی چگونه است یا باید باشد. آیا می‌توانیم با رویکرد میان‌رشته‌ای، از علوم‌اجتماعی موجود و علوم اسلامی (از جمله فقه،...
۲۷ شهریور, ۱۳۹۳
فردایی در پس مدارس هوشمند
گاه فناوری‌های نوین به فهم مطلبی کمک می‌کنند و گاه چنانکه مسئولان این طرح از کتاب الکترونیک، نرم‌افزارهای چندرسانه‌ای و... سخن می‌گویند، فهم به‌صورت مجازی شکل می‌گیرد. و تمییز میان این دو، بسیار حیاتی است.
۲۷ شهریور, ۱۳۹۳
نظام حقوقی برای کدام زندگی؟
اصل ارتباط نظام حقوقی با سبک زندگی، و تأثیر نظام حقوقی بر سبک زندگی چندان محل نزاع نیست؛ هرچند شرح و تفصیل و توجه‌دادن به آن سخت مورد نیاز است؛ اما سخن گفتن از اینکه نظام حقوقی کنونی در جامعه‌ی ما مبتنی بر تلقی...
۲۷ شهریور, ۱۳۹۳
نگاهی به نقد گادامر بر هنر و تاریخ سوبژکتیو
بحث پیرامون «نسبت تاریخ و هنر» از ابتدا با موانعی روبه‌رو است که سبب می‌شود بدون رفع آن‌ها امکان سخن‌گفتن از این نسبت به جایی نرسد. اگر هنر ابداع و آفرینش درونی ذهن هنرمند باشد و تاریخ مجموعه‌ی حوادثی که بر جوامع انسانی گذشته...
۲۷ شهریور, ۱۳۹۳
آزادی به روایت انقلاب اسلامی
یکی از چالش‌های سیاسی معاصر ما مسئله‌ی آزادی است. تلاش‌های فراوانی درباره‌ی تعریف آزادی و البته اغلب تعریف غیرآزادی در ادبیات سیاسی مدرن صورت پذیرفته است. اهمیت مسئله‌ی آزادی در این است که تلقی ما از آن نقش مهمی در فهم ما راجع به...
۲۵ شهریور, ۱۳۹۳
جغرافیای فلسفه در تمدن اسلامی
در پرسش از رابطه‌ی میان تمدن و فلسفه بهتر است به جای تمدن متوجه انگاره‌ی عالم شویم و آن‌گاه بپرسیم که فلسفه در عوالم مختلف چه جایگاهی خواهد داشت.
۲۵ شهریور, ۱۳۹۳
قانون‌گذار کیست؟
پس از حاکم‌شدن و رشد و گسترش نظام‌های اجتماعی و سیاسی سکولار در جهان و تثبیت این فرض که دین را باید از حضور در عرصه عمومی و نیز از قرارگرفتن به عنوان معیار محوری قضاوت و تحلیل در مسائل نظری و عملی، منع...
۲۵ شهریور, ۱۳۹۳
توسعه‌ی ایرانی و الگویی دگرگون
سیستمی بودن توسعه اجتماعی و نیز اتکاء آن بر توسعه انسانی، موجب می‌شود که توسعه دو شكل متفاوت پیدا ‌كند؛ یكی، توسعه ابتهاج به تقرب و پرستش الهی است به گونه‌ای كه همه ابعاد فردی و اجتماعی انسانی را در بر می‌گیرد و دیگری،...
۲۵ شهریور, ۱۳۹۳
تأملی مقایسه‌ای بر مراحل گذار در اندیشه جامعه‌شناسان غربی و بومی
بحث از تغییر و گذار به یک نحو محرک اولیه تفکر جامعه‌شناختی بوده است. به عبارت دیگر، سؤالات محوری و اساسی جامعه‌شناسان اولیه در مواجهه با امری عینی و بیرونی شکل گرفته و طرح شده است؛ و این امر همانا تغییر و گذار بوده...
۲۵ شهریور, ۱۳۹۳
تأملی در ظرفیت فلسفه‌ی اسلامی برای پاسخ به مسائل جامعه‌ی معاصر
توجه به پشتوانه‌ی فرهنگی اندیشه‌ای هر جامعه‌ای برای پاسخ به مسائل آن جامعه در هر عصری به‌ویژه دوران معاصر ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. توجه به این پشتوانه است كه ضمن برقراری پیوندی بین اكنون و گذشته‌ی ما، ضمن ایجاد خودآگاهی تاریخی، موجب احیای بسیاری...
۲۵ شهریور, ۱۳۹۳
تشیع و ادوار اندیشه‌ی سیاسی
اذهان پذیرا و قلب‌های آماده در کدام سفر از اسفار تاریخ مهیا می‌شوند؟ کی و تحت چه شرایطی ایده‌های نو و رشدیافته بروز و ظهور می‌یابند؟ چه میزان زمان باید بر یک ایده بگذرد تا بزرگ شود، رشد یابد و شکوفا شود؟ این سوالات...
۲۲ شهریور, ۱۳۹۳
علوم انسانی و نجات اقتصاد جهان امروز
رکود اقتصادی، سقوط وال استریت و بسیاری از رسوایی های اخلاقی که پیرامون سران برجسته اقتصادی رخ داد، برخی ناظران را به زیر سوال بردن ارزش برنامه های آموزشی عملگرا همچون آموزش تجارت و به ویژه (ام بی ای) وا داشت. اهمیت علوم انسانی...
۲۲ شهریور, ۱۳۹۳
اثبات در برابر انکار
شواهد تاریخی ارائه‌شده برای نفی حکم دکتر زیباکلام با این واکنش روبه‌رو خواهند شد که این شخصیت‌ها (برای مثال نیوتن، اینشتین، مارکس، دورکیم، وبر، بوردیو، هابرماس، گیدنز، کینز، هایک، فریدمن و...) مطابق تعریف و برخلاف دیدگاه رایج در علوم مربوطه، اصولاً نظریه‌پرداز نیستند.
۲۱ شهریور, ۱۳۹۳
ابن‌خلدون و مفسران(۲): محسن مهدی
خوانش محسن مهدی در این کتاب به‌شدت مناقشه‌برانگیز و تأثیر لئو اشتراوس بر او – همچنان­که طباطبایی هم متذکر شده انکار ناپذیر است.ناصیف نصّارف مهدی را نخستین کسی می‌داند که اقدام به تبیین کلی اندیشه‌ی ابن‌خلدون به‌عنوان یک نظام کرده است. با ‌وجود این،...
۲۱ شهریور, ۱۳۹۳
ابن‌خلدون و مفسران(۱): طه حسین
طه حسین به­ عنوان پیشگام مفسرین ابن‌خلدون در عالم اسلام، می‌کوشد تا فهمی انتقادی از چیزی که از نظر او نه جامعه‌شناسی است و نه تاریخ ارائه دهد. او می‌کوشد تا با ارائه‌ی تفسیری از ابن‌خلدون و نقد برخی دیدگاه‌های مستشرقین، روح عربی را...
۲۱ شهریور, ۱۳۹۳
سیاست متعالی برترین جایگزین سیاست سکولار
دکتر علیرضا صدرا، عضو هیأت علمی دانشکده ‌ی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، و زمینه تخصصی تحصیلی و تحقیقاتی ایشان اندیشه سیاسی و فلسفه سیاسی است. وی اغلب دروسی در زمینه اندیشه های سیاسی در اسلام و ایران و غرب، و مبانی اندیشه...
۲۱ شهریور, ۱۳۹۳
از مدینه‌ی فاضله تا سیاست مدرن
رابطه‌ی بین اخلاق و سیاست از جمله مسائلی است كه به انحاء مختلف مورد توجه متفكران از فلاسفه‌ی یونان گرفته تا فیلسوفان اسلامی، قرار گرفته است. تأمل و دقت در سیر این مباحث می‌تواند ما را نسبت به نوع نگاهمان به سیاست و اخلاق...
۲۰ شهریور, ۱۳۹۳
نسبت هنر و سیاست در اندیشۀ افلاطون
به طور کلی در نظر افلاطون نه فقط شعر که هر هنر دیگری، اگر از مسیر اخلاق دور شود در مدینه جایی ندارد. لذا «کافی نیست تنها در کار شاعران نظارت کنیم و آنان را مجبور سازیم که در اشعار خود صفات نیک و...
۲۰ شهریور, ۱۳۹۳
دیالکتیک ناموزون هنر و سیاست
این هنر و فرهنگ است که می‌بایست چراغ راه سیاست باشد. سیاست در بستر اندیشه شکل می‌گیرد و هنر به عنوان زبان گویای فرهنگ و تأویل‌گر اندیشه‌ی یک ملت، می‌بایست در جامعه‌ی پیش رو تعیین‌کننده باشد. هنر و فرهنگ روزی مبنای سیاست قرار گرفته‌اند...
۲۰ شهریور, ۱۳۹۳
تأثیر هنرهای تجسمی بر فرهنگ و سبک زندگی
هنرهای تجسمی قابلیت زیادی در ایجاد فضا و انتقال حس و پدید آوردن شرایط مساعد برای درگیر شدن مخاطب دارند که در حاشیه‌ی هنرهای دیگر رشد می‌کنند. ساحت رفتار افراد هم به شدت تحت تأثیر هنر است. رفتارهایی که در صورت تکرار، می‌توانند قسمت...
۲۰ شهریور, ۱۳۹۳
مفهوم «آزادی» در فلسفۀ اجتماعی شهید مطهری
شهید مطهری، بحث انتقادی كوتاه اما غنی و كم ­نظيری را دربارۀ اين اصول معطوف به آزادی انسان مطرح ساخته‌ که نمایان‌گر نوع نگرش ایشان به مبنا و معیار برخورداری انسان از حق­ّ آزدای است. ایشان در مقام نقد نخستین اصل نظری توجیه ­کنندۀ...
۲۰ شهریور, ۱۳۹۳
نماد پردازی در هنر اسلام
هنر اسلام دارای گنجینه عظیمی از معانی عمیق عرفانی و حکمت الهی است زیرا این هنر ریشه در بنیان‌های ژرف تفکری معنوی و الهی دارد.
۱۸ شهریور, ۱۳۹۳
چگونگی بازتولید فلسفه‌های علوم انسانی با تکیه بر فلسفه‌های اسلامی(۲)
در فلسفه‌ی صدرایی، با اثبات اصالت وجود و به تبع آن وحدت تشکیکی وجود، تمامی اجزای عالم به هم مرتبط هستند و این ارتباط یک ارتباط حقیقی در مقام وجود و هویت حقیقی اشیاست، نه فقط در حد روابط خارجی و بیرونی اشیا.
۱۸ شهریور, ۱۳۹۳
چگونگی بازتولید فلسفه‌های علوم انسانی با تکیه بر فلسفه‌های اسلامی(۱)
تبیین‌های مناسب از وجودشناسی انسان در هر یک از رشته‌های علوم انسانی، توان عظیمی در نقد و هضم تحلیل‌هایی که در علوم انسانی مدرن رایج است، می‌دهد و تدوین این چنینی فلسفه‌های علوم انسانی، می‌تواند طلیعه‌ی تحولی جدی در عرصه‌ی علوم انسانی شود.
۱۸ شهریور, ۱۳۹۳
کدام علوم انسانی!؟
وضعیت جامعه چه رابطه ای با علوم انسانی دارد؟ علوم انسانی در تعیین مسیر جامعه چه نقشی را ایفا می‎کند؟ آیا علوم انسانی شرح وقایعی است که در جوامع رخ داده است؟
۱۸ شهریور, ۱۳۹۳
رابطه حکومت دینی و مدیریت اسلامی
در این مقاله ضمن بحث در خصوص نقش مهم معنویت در مدیریت سازمانها به حکومت دینی و مدیریت اسلامی با الهام از مبانی عظیم قرآنی و احادیث و سیره پیامبر عظیم الشان و امامان وبخصوص فرمایشات گوهر بار رهبر بزرگوار انقلاب اسلامی راهکارهای لازم...
۱۸ شهریور, ۱۳۹۳
جایگاه دین در مدیریت اسلامی
معنویت در محل کار، آگاهی ازاین حقیقت است که ارتباطات متقابل، احترام و شناسایی محدود به خودمان و محیط خصوصی‌مان نمی‌شوند، بلکه همچنین برای همه کسانی که ما با آنها در یک مبنای منظم یا تصادفی کار می کنیم ، کاربرد دارند
۱۷ شهریور, ۱۳۹۳
تأثیر ارزش‌ها بر علوم انسانی
در این مقاله با اشاره به دیدگاه‌های موجود درباره‌ی تأثیر ارزش در علوم انسانی، به دسته‌بندی انواع قابل فرض این تأثیر پرداخته، با تعیین محل بحث، دیدگاه خود را در این باره بیان خواهیم کرد. در پایان نیز به بیان نمونه‌هایی از تأثیر ارزش...
۱۷ شهریور, ۱۳۹۳
تأمّلى بر رویکرد اندیشمندان اسلامى در حوزه روش‌شناسی علوم انسانی
بايد توجه داشت كه روش علم صرفا تحليلى، و روش فلسفه فقط تركيبى نيست. آن‌چه مى‏‌تواند به انسان معرفت دقيق دهد، هماهنگى دو روش تحليلى و تركيبى است. در روش تركيبى، علوم در سيستم يا نظامى منسجم ديده مى‌‏شود و روابط آن‌ها با يك‌ديگر...
۱۷ شهریور, ۱۳۹۳
تأمّلى بر رویکرد اندیشمندان اسلامى در حوزه روش‌شناسی علوم انسانی
ساختار مقاله حاضر بدين شكل است كه ابتدا سه رويكرد توسعه علم مبتنى بر يافته‏‌هاى مكاتب غربى معرفى، بنيان‏هاى هستى‏ شناسانه و معرفت‏ شناسانه آنها تبيين، و متدولوژى هريك بر اساس مبانى نظرى و جهان‏بينى‌‏شان تشريح مى‌‏شود؛ سپس سهم هريك از رويكردهاى سه‏‌گانه در...
۱۷ شهریور, ۱۳۹۳
حقوق بشر و شهروندی از دیدگاه شهید مطهری
در این نوشتار محسن اسماعیلی تلاش کرده، تا با تکیه بر نظرات شهید مطهری مسئله حقوق بشر و شهروندی را تبیین نمایند.
۱۶ شهریور, ۱۳۹۳
مسئله شناسی مجازات های جایگزین حبس
با توجه به افزایش جمعیت کیفری و بکارگیری هرچه بیشتر مجازات حبس و از طرف دیگر عدم کارایی حبس در پیشگیری از تکرار جرم، کاهش میزان جرایم و نیز عدم کارآیی در اصلاح و درمان مجازات ضرورت جایگزینی مجازات های دیگری به جای مجازات...
۱۶ شهریور, ۱۳۹۳
تشریح برنامه‌های کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی در بیروت
نشست خبری نخستین هم اندیشی کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی در بیروت با حضور مسعود معینی پور برگزار می شود
۱۵ شهریور, ۱۳۹۳
هنر اسلامی؛ اوج تعالی هنر قدسی
در هر جهان سنتی، در هر لحظه از تاریخ آن قطبی که به منزله‌ی قلب عالم است و به واسطه‌ی او برکت آسمان و بر زمین نازل می‌شود، حکومت می‌کند. وجود او همان حضور الهی در مرکز عالم است، ولی به‌طور معمول مظهر و...
۱۱ شهریور, ۱۳۹۳
در جستجوی وجود با چراغ مه‌شکن
سنگ‌بنایی که باعث می‌شود بوعلی بین ارسطو و قرآن، کتاب آسمانی را برگزیند؛ چراکه به عقیده‌ی او مابعدالطبیعه‌ی ارسطو مبین واقعیت است. اما قرآن همچون چراغی‌است که خود دلیل روشنایی خویش است. یعنی به‌جای آن‌که درباره‌ی واقعیات بحث کند یک‌راست به سراغ حقیقت می‌رود...
۱۱ شهریور, ۱۳۹۳
ماهیت علم از دیدگاه امام فخررازی
در میان حالات نفسانی که در نهاد ما انسان‌ها هست از قبیل ترس، میل، اراده، حالت خاصی هست به نام علم و آگاهی. هر انسان زنده و آگاه به آسانی آن را یافته و در این دریافت خود هیچ گونه تردید و ابهامی نمی‌بیند....
۱۱ شهریور, ۱۳۹۳
منطق تولید علوم انسانی اسلامی در نگاه استاد میرباقری
از منظر استاد میرباقری، تجدد یک مجموعه به هم پیوسته است که از ریشه آب می خورد، نه می توان آن را تجزیه کرد و نه می توان آن را دینی نمود. اسلامی کردن مدرنیته، تخیلی بیش نیست. اگر الگوی صنعت و تعریفی که...
۹ شهریور, ۱۳۹۳
مهندسی جامع علم دینی از منظر آیت الله جوادی آملی
آیت الله جوادی آملی معتقد به اسلامی سازی علوم، اعم از علوم تجربی و انسانی است؛ اما این نگرش مبتنی بر ترسیم صحیح و هندسی دو مسئله «رابطه عقل و دین» و «رابطه علم و دین» است. ایشان در این زمینه می نویسد: «سال...
۹ شهریور, ۱۳۹۳
مدیریت تحول در علوم انسانی
انقلاب اسلامی ایران، دستاوردهای ارزشمندی برای جهان اسلام به ارمغان آورده است. طرح مسأله تحول علوم انسانی و تبیین فرآیند آن، یکی از این دستاوردهاست. وقتی این دستاورد عظیم و ارزشمند به جوامع اسلامی انتقال پذیر است که درباره چیستی و فرآیند تحول و...
۸ شهریور, ۱۳۹۳