| امروز یکشنبه, ۲۷ مرداد , ۱۳۹۸ |
سرخط خبرها:

قاسم ترخان در گفت‌و‌گو با طلیعه:


علم باید در بستر نقد و تضارب آراء شکل بگیرد/ضرورت تشکیل کرسی های آزاداندیشی

مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: من به ضرورت ایجاد کرسی های آزاداندیشی اذعان دارم چراکه علم باید در بستر نقد و تضارب آراء شکل بگیرد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ـ تحلیلی طلیعه، حجت الاسلام قاسم ترخان مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: در حوزه علوم انسانی اسلامی باید مدعیان و منتقدان به زبان مشترکی برسند و حرف های یکدیگر را از طریق کرسی های آزاداندیشی فهم کنند چرا که بسیاری از منازعات از طریق برگزاری همین کرسی ها رفع می شوند.

وی افزود: بسیاری از جبهه گیری هایی که امروز نسبت به علوم انسانی اسلامی می شود به دلیل فهم نادرست از علم دینی است. اگر در این حوزه گفتمان صحیح ایجاد گردد و حرف های طرفین فهم شوند، به اهداف مدنظر نزدیک تر خواهیم شد. بعضی از منکران علم دینی تصور می کنند موافقان علم دینی به دنبال این هستند تا تمام علوم را از منابع دینی استخراج کرده و علوم تجربی را نفی کنند که چنین تصوری فهم صحیح از علم دینی نیست.

وی دلایل پا نگرفتن کرسی های آزاداندیشی را برشمرد و گفت: در برخی موارد با عدم سعه صدر از سوی متصدیان امور، مواجه هستیم. در کرسی های آزاداندیشی باید آزاداندیشی صورت گیرد. ضمن اینکه منکران علوم انسانی اسلامی با طرف مقابل با هجمه و هیاهو و برچسب بی سوادی برخورد می کنند.

ترخان تصریح کرد: سیطره نفوذ غرب در مراکز علمی باعث چنین موضع گیری هایی شده است. من به ضرورت ایجاد کرسی های آزاداندیشی اذعان دارم چراکه علم باید در بستر نقد و تضارب آراء شکل بگیرد و رشد کند.

عدم وجود سعه صدر در برخی مسئولان، نوع نگاه طرف مقابل به علوم انسانی اسلامی و نفی آن و تبلیغات و سیطره فرهنگی علوم غربی که جای خود را در مراکز علمی باز کرده و این علوم وحی مُنزل در نظر گرفته می شود، از دلایل عمده پانگرفتن کرسی های آزاداندیشی است

وی با اشاره به موانع موجود در مسیر برگزاری کرسی های آزاد اندیشی گفت: عدم وجود سعه صدر در برخی مسئولان، نوع نگاه طرف مقابل به علوم انسانی اسلامی و نفی آن و تبلیغات و سیطره فرهنگی علوم غربی که جای خود را در مراکز علمی باز کرده و این علوم وحی مُنزل در نظر گرفته می شود، از دلایل عمده پانگرفتن کرسی های آزاداندیشی است.

عضو گروه کلام و دین پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اضافه کرد: با وجود همه مشکلات در دوسال اخیر برگزاری کرسی های آزاداندیشی به طور جدی پی گیری شده است اما هنوز تا نقطه مطلوب فاصله داریم.

ترخان اظهار کرد: بخشی از انکارها نسبت به علم دینی به مبانی علم شناختی و دین شناختی باز می گردد؛ مانند اینکه اگرعلم در معنای «scienc» خلاصه و روش علمی در روش تجربی منحصر شود، و علومی مانند فلسفه و کلام و بسیاری از علوم دیگر از دائره علم خارج شوند، یا قلمرو دین، حداقلی انگاشته شود، می‌تواند به انکار علوم انسانی اسلامی بیانجامد. 

وی در ادامه گفت: بخش دیگری از موضع گیری ها به دلیل عدم اطلاع از آسیب های علوم انسانی رایج است که در این راستا هم باید کارهای لازم انجام شود. بخش دیگری از انکارها نسبت به علوم انسانی اسلامی به دلیل وجود این تفکر است که تلاش ها در راستای این علوم به نتیجه نرسیده است و دیگر نباید راه رفته را دوباره پیمود.

وی با بیان اینکه ارزش های اسلامی ریشه در واقعیت دارند و نباید با ایدئولوژی‌هایی مانند مارکسیسم مقایسه شوند، گفت: باید از شتاب زدگی در تولید علوم انسانی اسلامی پرهیز کرد. تاریخ علم گویای آن است که علوم به تدریج و در بستر زمانی طولانی تولید می‌شوند و از این نباید انتظار تولید علوم انسانی اسلامی را در یک بازه زمانی ۴۰ ساله داشت.

وی با اشاره به پیش شرط های ترویج علوم انسانی اسلامی در دانشگاه ها گفت: برای ترویج این علوم در میان جامعه فرهیختگان ابتدا باید تلقی درستی از معنای علوم اسلامی داشته باشیم. علوم انسانی اسلامی به دنبال تعطیل کردن علوم تجربی نیست، بلکه می خواهد نقائص آن را برطرف کند.

ترخان ادامه داد: روشن است آنانی که معتقدند قلمرو علم و دین متفاوت است یا قلمرو دین حداقلی است، علوم انسانی اسلامی را منکر می شوند. جامعه دانشگاهی باید نسبت به این محورها توجه داشته باشد تا چنین تصوراتی تصحیح شود.

عده ای از منکران علم دینی معتقدند ما طی ۴۰ سال گذشته نتوانسته ایم در زمینه این علوم به نتیجه ای برسیم در حالیکه باید به اینان گفت مگر غرب طی همین زمان به علوم انسانی رایج دست یافته است؟!

مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: اگر اساتید و دانشجویان علوم رایج را کارآمد تلقی کنند به سوی علوم انسانی اسلامی حرکت نمی کنند. نیمی از مقاومت ها ناشی از عدم توجه به آسیب‌های علوم انسانی رایج است.

ترخان خاطرنشان کرد: عده ای از منکران علم دینی معتقدند ما طی ۴۰ سال گذشته نتوانسته ایم در زمینه این علوم به نتیجه ای برسیم در حالیکه باید به اینان گفت مگر غرب طی همین زمان به علوم انسانی رایج دست یافته است؟!. بعد از انقلاب اسلامی در زمینه علم دینی کارهای خوبی انجام گرفته است اما تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم.

وی در پایان سخنانش گفت: اگر قرار است علوم انسانی اسلامی در جامعه نخبگانی مورد قبول واقع و به نهالی تنومند تبدیل شود، باید در محورهای گفته شده و بسیاری از محورهای دیگر اقدام به برگزاری کرسی های آزاداندیشی و انتشار کتاب و… کرد.

 

انتهای پیام/.

کد خبر : 79072
تاريخ ثبت خبر : ۸ بهمن ۱۳۹۷
ساعت بارگزاری خبر : ۱۰:۳۰
برچسب‌ها, , ,

دیدگاه شما

( الزامي ) (الزامي)